යටවත්ත ග්‍රාමයේ ප්‍රෞඩත්වය

යටවත්ත ග්‍රාමයේ ප්‍රෞඩත්වය

දිස්ත්‍රික්කය -  මාතලේ දිස්ත්‍රික්කය

ප්‍රාදේශිය ලේකම් කොට්ඨාශය -  යටවත්ත ප්‍රාදේශිය ලේකම් කොට්ඨාශය

ග්‍රාම නිලධාරි කොට්ඨාශය -  දුල්ලෑව ග්‍රාම නිලධාරී කොට්ඨාශය

ගමන් මාර්ගය -  මාතලේ - මන්දන්ඩාවෙල හරහා කිලෝමීටර 10 ක පමණ දුරකින් පිහිටා ඇත

විශේෂත්වය  - විසිවැනි සියවසේ ලාංකීය දේශපාලන ඉතිහාසයේ මෙරට අවසන් හා ප්‍රථම බෞද්ධ අග්‍රාණ්ඩුකාරවරයා හා ප්‍රථම ජනාධිපතිවරයා වු විලියම් ගොපල්ලව මහතා‍ උපන් නිවසයි

මාතලේ අස්ගිරි උඩසිය පත්තුවේ, දුල්ලෑව නම් ග්‍රාමයේ දී ගොකරැල්ලේ ටිකිරි බණ්ඩාර ගොපල්ලව මහතාට සහ දුල්ලෑව ග්‍රාමයේ ටිකිරි කුමාරිහාමි දුල්ලෑව මහත්මියට දාව විලියම් ගොපල්ලව ළදරුවා 1896 සැප්තැම්බර් 17 වැනි දින මෙලොව උපත ලැබීය. ඒ දුල්ලෑව වලව්වේ දී ය. නිහඩ නිසංසල පරිසරයක පිහිටි මේ මහ වලව්ව එදා පටන් විලියම් ගොපල්ලව හෙවත් මෙරට ප්‍රථම බෞද්ධ අග්‍රාණ්ඩුකාරවරයාගේ මෙන්ම මෙරට ප්‍රථම නාමික නොවන විධායක ජනපතිවරයාට හැදී වැඩෙන්නට සෙවණ දුන් නිවස වීය.  

දුල්ලෑව ග්‍රාමයෙහි තම ළමා කාලය කෙළිදෙලෙන් ගෙවන්නට විලියම් ගොපල්ලව මහතාට සෙවණ දෙන මේ විසල් මැදුර තට්ටු දෙකකින් නිර්මාණය වූවකි.  කුඩා විලියම් ගොපල්ලව දරුවා මේ නිවස පුරා දුව පැන ඇවිද්දේය. ඉදිරිපස ඇති විසල් සුදු පැහැ කුළුණු වලින් නිවසට එක්කරන්නේ අභිමානවත් දුල්ලෑව මහ අධිකාරම් පරපුරේ අභිමානයයි.  ඒ විලියම් ගොපල්ලව මහතාගේ මෑණියන් දුල්ලෑව පරපුරට නෑකම් කියන නිසාවෙනි. විලියම් ගොපල්ලව මහතා සිය ප්‍රාථමික අධ්‍යාපනය සම්පූර්ණ කරන්නේ ද දුල්ලෑව ග්‍රාමයේ වීම සුවිශේෂත්වයකි. ඉන් පසුව මහනුවර ශාන්ත අන්තෝනි විද්‍යාලයෙන් හා ධර්මරාජ විද්‍යාලයෙන් තම ද්විතියික අධ්‍යාපනය සම්පූර්ණ කරන විලියම් ගොපල්ලවයන් 1926 දී මාතලේ නගර සභාවට තේරී පත්විමෙන් තම දේශපාලන දිවියේ ආරම්භය සනිටුහන් කරන්නේය. 1958 දී චීන තානාපති ධූරය හෙබවූ මෙතුමා 1962 දී මෙරට ප්‍රථම බෞද්ධ අග්‍රාණ්ඩුකාරවරයා බවට පත්වන අතර 1972 දී ජනරජයක් බවට පත් වූ ශ්‍රී ලංකාවේ ප්‍රථම ජනාධිපතිවරයා බවට පත්විය.

ශ්‍රී ලාංකීය ගෘහ නිර්මාණ ශිල්පයේ අපූර්වත්වය විදහා පාන දුල්ලෑව වලව්ව මැද මිදුල, සොල්දරය හා විසල් විසිත්ත කාමරය හා නිදන කාමර දහයකින් පමණ සමන්විත වූවකි. උස් පාදමක් මත නිර්මාණය වන මේ ගෘහයේ, හතරැස් හැඩයේ මැද මිදුල වටා ඉස්තෝප්පු හා කාමර ගොඩනැගී ඇත. මෙහි බොහෝ දෑ දැවකමින් අලංකෘත වී ඇත. අතීතයේදී මෙහි පාරම්පරික සේසත්, හා සිංහල කැටයමින් අලංකෘත දැව භාණ්ඩ නිවසට තේජස එක් කරන්නට සමත්වන්නට ඇත. සිංහල උළු සෙවිලි කරන ලද වහලයෙන් සමන්විත වන මේ නිවස්නෙහි උඩරට සාම්ප්‍රදායික රදළ නිවාසයන්හි ලක්ෂණ තවමත් ඉතිරිව ඇත්තේය. සොල්දරයට නගින්නට සැකසුණු දැව පිය ගැට පෙළ දැව අත්වැටකින් යුක්ත වී ඇත. හරිත වර්ණ පරිසරයක ගාමිභීරව විරාජමාන මේ ගෘහයේ දොර ජනෙල් මෙන්ම සරනේරු ඇණ පවා දැවයෙන් නිමවා තිබී ඇත. එය මෙරට ගෘහ නිර්මාණ ශිල්පීන්ගේ දස්කම්  විදහාපායි.

විලියම් ගොපල්ලව මහතාගේ උපන් නිවස වන දුල්ලෑව වලව්ව කාලයත් සමග මෙරට පෞරාණික නිවාසයන් අතරට එක්වී ඇත. මාතලේ පුරවරයෙහි උඩරට ගෘහ නිර්මාණ සම්ප්‍රදායට අයත්ව නිර්මාණය වූ මේ නිවස අදවන විට කාලයේ වැලිතලාවෙන් සැගවී යන්නට උත්සාහ දරන බව එහි යනෙන අයෙකුට පෙනී යයි. 2011 වසරේ දී මාතලේ දිස්ත්‍රික්කයේ පුරාවිද්‍යා ස්මාරක ලැයිස්තුවට එක් වූ මෙහි සුන්දරත්වයත් , පෞරාණික හා ඓතිහාසික වටිනාකමත් මතුපරපුරට දායාද කරන්නට අවැසි පියවර ගැනීමට අප සමත් නොවුවහොත් මේ වටිනා ගෘහ නිර්මාණය අපට සදහටම අහිමි වනු ඇත.

2015 පෙබරවාරි

බුද්ධික එස් රත්නායක

ටෙක්ලා චාන්දනී